Ostatnia aktualizacja: ZUBEK Post Scriptum: Witek Kontakt Spis stron Facebook

Wybory 2010/2011

70 lat zwady

Instrukcya - styl i pisownia XVIII i XIX wieku

AKTUALIZACJA NR 3/07.03.2011

Powrót do przeszłości języka i gramatyki polskiej na podstawie instrukcji prowadzenia księgi parafialnej w Chochołowie. Instrukcja znajduje się na pierwszej i drugiej stronie Księgi Chrztów Parafii Chochołów z lat 1868 – 1905 dotyczącej chrztów nietypowych, z różnych parafii i czasów. Sposób prowadzenia księgi wyjaśniony został w dwóch językach, po łacinie i po polsku i krok po kroku prowadzi sekretarza (najczęściej księdza) przez wszystkie rubryki instruując także pod koniec, kiedy należy kontaktować się z Urzędem Cyrkularnym (teraz USC) w celu przekazania danych. Księga miała być prowadzona starannie, a na ujawnione błędy lub braki były nakładane kary pieniężne.

Rejestry parafialne


Książka ta Narodzonych zamyka sobie następujące Rubryki;

Rok Miesiąc y dzień Urodzenia, Numer Domu, Imie Ochrzczonego, Płeć, ieżeli z prawego lub nieprawego łoża, Imie y Przezwisko Rodziców, Ich Religia, Imie Przezwisko y Kondycja Oyców Chrzesnych czyli Kumów.

W 1wszey Rubryce, ten Rok, Miesiąc, y Dzień zapisany będzie, w którym się roku miesiącu y dniu kto urodzi.
W 2giey Rubryce Numer Domu, położony będzie Numer Domu Oyca nowo urodzonego taki, któren przez Woyskowey Konskrypcyi Officyalistę na Domie iest przybity.
W 3ciey Zapisze się Imie Ochrzczonego co iest takie iakim Dziecie nazwane będzie.
W 4tey Zanotuie się Płeć nowo urodzonego, ieżeli Syn lub Corka Numerem I.
W 5tey Także Numerem I zanotowno będzie w liniach z prawego nieprawego łoża urodzone, to iest iakiego kto iest Łoża kładąc tenże Numerem I do przyzwoitey rubryki.
W 6tey Położy się Imię Przezwisko Rodziców, to iest: tak Oyca iako y Matki, które iednak z przydatkiem Przezwiska Oyca iey zawsze pisane będzie, iako to: Jozef Berczyk Oyciec, Małgorzata z Oyca Petryka urodzona Matka.
W 7mey Na nowo Numerem I zapisana będzie Religia Oyca y Matki, kładąc Numer ten I do należytey Rubryki.
W 8mey Przyłączy się imie y PrzezwiskoOyców Chrzesnych, to iest: iak Oycowie Chrześni (Kumowie) po imieniu y przezwisku nazywaią się, gdzie iednak Pleban dobrze uważać będzie, ażeby mu zmyślonych Imión nie powiadano.
W 9tej Zapisana będzie Kondycya Oyców Chrzesnych, to iest iakiey są kondycyi Kumowie, czy prości Chłopi, lub Rzemieslincy, Szlachta possessyonowana, lub nie possessyonowana, na Urzędzie Dominikalnym lub Cesarskim zostaiący, y iaki iest ten Urząd.
Uważać iednak będzie Pleban około Dzieci z nieprawego łoża urodzonych, ażeby Imie Oyca do Księgi Chrztu nie zapisywać, ponieważ to podług samego tylko opowiedzenia Matki, podług opinii Pospolstwa lub mniemania Plebana musiało by być zapisane, które zapisanie iednak zawsze iest wątpliwe, mniemanego Oyca w oczach ludzkich wzgardzonym czyni, a prawnie ani Matce ani Dziecięciu nic nie pomaga: A Zatym tylko natenczas imie Oyca zapisane być powinno gdy tenże sam się Oycem być dziecięcia oświadczy.
Oycowie Chrześni, tak iako Świadkowie w Księdze Ślubney albo własną ręką zapisać się powinni, w przyzwoitą Rubrykę, lub gdyby Bakałarz albo kto inny zamiast nich Imiona tedy zapisał, natenczas takie cudze zapisanie Krzyżem lub innym iakimkolwiek Znakiem potwierdzą.
Naostatek iako w Księdze Ślubney mówiło się, tak podobnież y tu należy Extrakt zrobiony będzie, y do Tabeli tamże lub Nro I na formularz przyłączoney, to iest do Rubryk przyzwoitych zapisany zostanie, oraz taże Tabella naydaley ostatnich dni Stycznia każdego Roku, do Urzędu Cyrkularnego odsyłana być powinna.
Ażeby zaś ta Księga tym pewniey należycie pisana była, ninieyszemi Plebanowi daie się przestroga, ponieważ gdyby podczas Wizyty Biskupa lub Officyalistów Cyrkularnych nieporządek lub niedbalstwo iakie dostrzeżone było, za pierwszym w prawdzie razem za każdy błąd tylko 4 Zł. Polsk. zapłaci, lecz potym jeszczesurowiey ukarany zostanie.

Tematy pokrewne:

Historia udokumentowana - Przekazy ustne - Pierwsze wzmianki o Koniówce - Pro Memoria – styl i gramatyka pisowni w XIX wieku